Khi xảy ra tai nạn giao thông, các bước xử lý tại hiện trường ảnh hưởng quyết định đến trách nhiệm pháp lý và mức bồi thường. Bài viết hướng dẫn quy trình xử lý tai nạn giao thông tại hiện trường năm 2026 theo Luật Giao thông đường bộ 2008 và Thông tư 63/2020/TT-BCA.
Nội dung chính
1. Nghĩa vụ ngay khi xảy ra tai nạn
Điều 38 Luật Giao thông đường bộ — người gây tai nạn hoặc người liên quan phải:
- Dừng ngay phương tiện, giữ nguyên hiện trường.
- Cấp cứu người bị nạn: gọi 115, đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
- Ở lại nơi xảy ra tai nạn cho đến khi người có thẩm quyền đến.
- Báo tin cho cơ quan công an gần nhất (113, 114) hoặc UBND.
- Bảo vệ hiện trường: không xê dịch phương tiện, đồ vật (trừ khi cần cứu người).
- Cung cấp thông tin trung thực cho cơ quan điều tra.
Rời khỏi hiện trường = tội bỏ trốn (Điều 260 BLHS): hình phạt tăng nặng đáng kể, có thể 3–10 năm tù.
2. Các bước xử lý cụ thể
Bước 1: Bảo đảm an toàn
- Bật đèn cảnh báo, đặt biển tam giác cảnh báo cách xe 50m (trong đô thị) hoặc 100m (ngoài đô thị).
- Cho người không liên quan ra khỏi khu vực nguy hiểm.
- Mặc áo phản quang nếu có.
Bước 2: Cấp cứu
- Gọi 115 ngay nếu có người bị thương.
- Sơ cứu nếu biết cách (cầm máu, hồi sức tim phổi). KHÔNG di chuyển người nghi gãy cột sống, gãy xương sườn.
- Đưa nạn nhân đến bệnh viện chỉ khi 115 chưa đến và tình trạng nguy kịch.
Bước 3: Báo công an
- Gọi 113 hoặc CSGT khu vực.
- Báo: vị trí (toạ độ/địa chỉ), số người bị thương, mức độ, loại phương tiện.
Bước 4: Bảo vệ hiện trường
- Không di chuyển xe, mảnh vỡ, vật chứng.
- Chụp ảnh tổng thể hiện trường, vị trí xe, dấu phanh, biển báo, đèn tín hiệu.
- Ghi lại tên, SĐT của người làm chứng.
- Quay video toàn cảnh nếu được.
Bước 5: Trao đổi thông tin các bên
- Tên, SĐT, CCCD, biển số xe, đăng ký xe, GPLX, bảo hiểm bắt buộc.
- Chụp lại các giấy tờ này (xin phép).
- Không tranh cãi đúng/sai tại hiện trường — để CSGT xác định.
Bước 6: Lập biên bản ban đầu
Khi CSGT đến, hợp tác cung cấp thông tin. Ký biên bản hiện trường. Yêu cầu bản sao biên bản.
3. Khi nào được tự thoả thuận đền bù?
Điều 38 + Thông tư 63/2020/TT-BCA: các bên được tự thoả thuận khi:
- Không có người bị thương.
- Thiệt hại không lớn (theo đánh giá của các bên).
- Cả hai bên đồng thuận và lập văn bản thoả thuận (có chữ ký).
Lưu ý: thoả thuận tại chỗ không loại trừ trách nhiệm hình sự nếu sau đó nạn nhân phát hiện thương tật. Tốt nhất vẫn nên gọi CSGT để lập biên bản chính thức.
4. Thông báo cho bảo hiểm
Người tham gia bảo hiểm xe máy bắt buộc phải:
- Thông báo cho công ty bảo hiểm trong vòng 5 ngày.
- Cung cấp: thông tin tai nạn, biên bản CSGT, hồ sơ y tế (nếu có người bị thương), hoá đơn sửa xe.
- Không tự sửa xe trước khi bảo hiểm đến hiện trường giám định.
Bảo hiểm xe máy bắt buộc chi trả: 150 triệu/người (sức khoẻ/tính mạng) + 50 triệu/vụ (tài sản).
5. Trách nhiệm hình sự
Điều 260 BLHS 2015 (sửa đổi 2017) — Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông gây hậu quả nghiêm trọng:
- Gây thiệt hại từ 100 triệu hoặc làm chết 1 người: 1–5 năm tù.
- Làm chết 2 người trở lên: 3–10 năm.
- Làm chết 3 người trở lên: 7–15 năm.
- Bỏ trốn để trốn tránh trách nhiệm: tăng nặng, 3–10 năm.
- Có nồng độ cồn, ma tuý: tăng nặng.
6. Thời gian điều tra
- CSGT lập hồ sơ ban đầu trong 7 ngày.
- Nếu có dấu hiệu hình sự: chuyển CQĐT công an cấp huyện/tỉnh, thời gian điều tra 2–4 tháng.
- Nếu chỉ là vi phạm hành chính: ra quyết định xử phạt trong 7 ngày.
7. Quyền của nạn nhân và gia đình
- Được biết kết luận điều tra, xác định tỷ lệ lỗi.
- Được tham gia tố tụng với tư cách nguyên đơn dân sự hoặc người bị hại.
- Yêu cầu bồi thường: chi phí cứu chữa, thu nhập mất, tổn thất tinh thần.
- Khiếu nại nếu kết luận không thoả đáng.
8. Sai lầm thường gặp tại hiện trường
- Di chuyển xe để giải phóng đường — phá hiện trường, ảnh hưởng kết luận lỗi.
- Cãi vã, đánh nhau với bên kia → có thể bị thêm tội gây rối, cố ý gây thương tích.
- Nhận lỗi vội vàng khi chưa rõ tình huống — gây bất lợi pháp lý.
- Không ghi nhớ thông tin người làm chứng — sau khó tìm lại.
- Tự thương lượng quá nhanh, ký giấy “không khiếu nại” mà không kiểm tra sức khoẻ kỹ.
Tham khảo: Luật Giao thông đường bộ 2008, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), Thông tư 63/2020/TT-BCA, Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
